خانه مشاوره تغذیه رایگان ویدیوها اخبار مقالات
اسیدهای آمینه شاخه دار (BCAAs) نویسنده : شرکت کارن

اسیدهای آمینه شاخه دار (BCAAs)

گروه ای از اسیدهای آمینه ضروری با شاخه آلیفاتیک شامل لوسین، ایزولوسین و والین می باشند. این سه اسیدآمینه با افزایش سرعت سنتز پروتئین و کاهش تجزیه پروتئین اثر آنابولیک خود را بر متابولیسم پروتئین اعمال می کنند. سال هاست که متخصصین تغذیه و ورزش از BCAAs به عنوان یک مکمل ورزشی به منظور افزایش توان ورزشی و بازتوانی عضلات ورزشکاران استفاده می کنند. ضمن اینکه مصرف خوراکی و وریدی BCAAs دارای اثرات درمانی در بسیاری از بیماران از جمله مبتلایان به سوختگی، جراحت وعفونت خونی (sepsis)  نیز می باشد.

در جراحتهای حاد، سوختگی ها و سپسیس، پاسخ متابولیک به استرس سبب افزایش سرعت متابولیسم و در نتیجه از دست رفتن نیتروژن بیشتر، تحریک سنتز پروتئین های فاز حاد در کبد و اختلال در متابولیسم لیپیدها و کربوهیدرات ها می شود. در صورت عدم کنترل این وضیعت، احتمال وقوع سوءتغذیه و در نتیجه طول دوره درمان و احتمال بروز عفونت ها افزایش می یابد. بنابراین اولین اقدام در درمان این بیماران، حفظ تعادل نیتروژن یا به عبارتی پیشبرد سنتز پروتئین و کاهش تجزیه پروتئین است. شواهد حاصل از کارآزمایی های بالینی انجام شده حاکی از آن است که BCAAs سبب پیشبرد سنتز پروتئین در عضله و کاهش تجزیه آن می شوند. این سه اسیدآمینه به خصوص لوسین، تنظیم کننده های متابولیسم پروتئین ها هستند و به عنوان پیش سازهای کلیدی تولید گلوتامین و آلانین عمل می کنند. به علاوه، اکسیداسیون BCAAs در تأمین انرژی عضلات نیز نقش دارند. براساس نتایج کارآزمایی بالینی انجام شده، استفاده از فرمول های غنی از BCAAs بعد از جراحی شکمی سبب طبیعی شدن سطوح سرمی اسیدهای آمینه، کاهش تجزیه پروتئین، افزایش سنتز پروتئین و بهبود وضیعت تغذیه بیماران می شود. در مطالعه دیگری مکمل یاری با BCAAs سبب کاهش معنی دار دفع ادراری نیتروژن عضلات/کل بدن در بیماران مبتلا به سوختگی شد.

به نظر می رسد دریافت BCAAs در بیماران با شرایط حاد، با حفظ تعادل ازته به خصوص در سوختگی ها و بعد از جراحی، علاوه بر اینکه موجب افزایش سرعت بهبودی می شود، قدرت سیستم ایمنی را نیز افزایش می دهد. بنابراین با توجه به اهمیت وضیعت تغذیه در این دسته از بیماران، توجه به میزان دریافت مناسب اسیدآمینه های شاخه دار، در بهبودی سریع تر و پیشگیری از عواقب ناشی از استرس متابولیک مفید می باشد.